Gawęda o stresie i jego skutkach cz.1

Z cyklu: 
„ Świadomość to ważne narzędzie w leczeniu bólu kręgosłupa i profilaktyce.”

Stres, stres, stres – kto nie miał okazji oglądać go z bliska?
„Stres”- brzmi absolutnie znajomo. Nic dziwnego, bo reakcja stresowa to fizjologiczna, obronna odpowiedź naszego organizmu na pewne bodźce tzw. stresory.

U podłoża reakcji stresowej leżą zarówno czynniki zewnętrze 
(np. niekomfortowa sytuacja w domu, czy w pracy), jak również wewnętrzne ( np. konflikty wewnętrzne, niska samoocena, przywoływanie złych doświadczeń). 

W którym momencie stres działa na Ciebie motywująco, a w którym destrukcyjnie? Jakie są mechanizmy obronne w sytuacji stresowe j- o tym opowiemy w następnej „Gawędzie o stresie”. 

Dziś natomiast zajrzyjmy w głąb naszego ciała i zwrócimy uwagę na kaskadę zachodzących fizjologicznych reakcji. Zastanówmy się nad tym jakie sytuacje są dla nas stresujące i jak często występują…

Po dotarciu informacji o obecności stresora do ośrodkowego układu nerwowego (podwzgórza) dochodzi do pobudzenia układu autonomicznego (pracującego niezależnie od naszej woli).
Układ autonomiczny dzielimy na dwie części: 
• Układ współczulny- aktywny w sytuacjach stresowych 
• Układ przywspółczulny – gdy staramy się odpocząć (w dużym uproszczeniu).

Dla zachowania zdrowia psychicznego między dwoma układami powinna być zachowana równowaga, to jest raczej jasne. Czy zachwianie równowagi miedzy tymi układami to tylko dyskomfort psychiczny? Otóż odchylenia od normy wpływają na funkcjonowanie całego ustroju człowieka, dopóki tego nie zrozumiemy ciężko będzie wyeliminować niektóre konsekwencje działania stresu (jesteśmy całością). O konsekwencjach działania stresu opowiemy zaraz.
Na razie spójrzcie na schemat poniżej: 

Na schemacie widać dobrze, w jaki sposób pobudzenie układu współczulnego działa na organizm. Znacie to z autopsji, prawda? Dochodzi wtedy do: 
• Rozszerzenia źrenic
• Pobudzenia gruczołów potowych
• Przyspieszenia akcji serca (zwiększenie wydolności organizmu)
• Rozszerzenia naczyń krwionośnych w mięśniach szkieletowych (żeby szybciej uciekać, walczyć)
• Przyspieszonego oddechu
• Spowolnienia pracy żołądka i jelit (nie ma co marnować energii na trawienie)
• Wyrzutu glikogenu i glukozy (abyśmy mieli dużo energii do działania)
Pobudzenie układu współczulnego to jeden z elementów składowych reakcji stresowej, jego dopełnieniem jest pobudzenie tzw. osi hormonalnej i osi neurohormonalnej.
Mówiąc prościej: Gdy znajdujemy się w stresie oprócz pobudzenia układu współczulnego wydzielane są w dwóch różnych mechanizmach hormony stresu (noradrenalina i adrenalina) oraz kortyzol.
Noradrenalina i adrenalina to hormony wydzielane w rdzeniu nadnerczy. Hormony zostają wyrzucone później już po wstępnym pobudzeniu układu współczulnego i podwzgórza. Następstwem działania adrenaliny i noradrenaliny jest:
• wzrost ciśnienia tętniczego
• wzrost pojemności minutowej serca
• wzrost w osoczu krwi wolnych kwasów tłuszczowych, trójglicerydów, cholesterolu
• wzrost napięcia mięśniowego.
Kortyzol jest produkowany przez korę nadnerczy i należy do grupy glikokortysteroidów. Jego nadmierne, przedłużone działanie niesie za sobą niestety również niepożądane efekty. 
Podwyższony poziom kortyzolu, niskie stężenie serotoniny oraz długotrwałe pobudzenie układu współczulnego jest punktem wyjścia do powstawania depresji, zaburzeń lękowych i uzależnień.
Przedłużający się stres może być przyczyną powstawania zaburzeń psychosomatycznych. Zaburzenia psychosomatyczne to coraz częściej zauważany w medycynie problem. 
Zaburzenia psychosomatyczne mogą dotyczyć wszystkich układów:

1. układu wegetatywnego (pokrzywka, atopowe zapalenie skóry, alergie)
2. układu krążenia (np. choroba wieńcowa)
3. układu oddechowego (astma oskrzelowa)
4. układu pokarmowego (choroba wrzodowa)
5. Układ nerwowo-mięsniowo-powięziowy
6. problemy i zaburzenia związane ze snem
7. cukrzyca
8. otyłość (wybrane jej rodzaje)
9. problemy i zaburzenia odżywiania
10. bólu kręgosłupa, powstawania zespołów bólowych np. fibro mialgia
11. chorób autoimmunologicznych
12. nowotworów

Co robić? 
• Zacząć rozumieć siebie i swój organizm. 
• Przestać biernie obserwować zachodzące w organizmie negatywne zmiany. 
• Zacząć pracę nad rozluźnieniem układu współczulnego (terapia psychologiczna, trening relaksacyjny, terapia manualna, osteopatia, ćwiczenia oddechowe, aktywność fizyczna)
• Zadbać o sen
• Eliminować nadmierny stres
• Zwiększać świadomosć

Więcej informacji o stresie w następnym wpisie i na warsztatach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.